ΙΣΤΟΡΙΚΑ

ΤΑ ΡΟΓΚΑΤΣΑΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ

Μεταφορικά ρογκάτσι στα μέρη της Καρδίτσας λέν κι΄αυτόν που δεν ξέρει να κλωτσήσει την μπάλα ή αντί την μπάλα, κλωτσάει τα πόδια του αντιπάλου. Πω πώ, τι ρογκάτσι είν΄αυτό. Στο θέμα μας. Πρωτοχρονιάτικο έθιμο τα ρογκατσάρια μεταμφιέσεων, μοιάζει με το αποκριάτικο καρναβάλι. Εθιμο των περιοχών της Μακεδονίας και της Θεσσαλίας  ονομάζεται και Ρογκατσάρια ή Ρουγκατσάρια. Οι ρίζες είναι απο την  αρχαιότητα, όπου χρονικά συνέπιπτε με τα Μικρά Διονύσια. Νέοι μεταμφιεσμένοι σε ζώα, λύκους, τράγους, αρκούδες, κριάρια κ.ά. συγκροτούσαν ομάδες και γυρνούσαν στα σπίτια του χωριού, τραγουδώντας και κάνοντας πειράγματα, για να πάρουν φιλοδωρήματα από τους νοικοκύρηδες. Οι μασκαρεμένοι, φορούσαν και κέρατα ζώων, ιδιαίτερα κριαριών.
Στα χωριά της Μακεδονίας το κεντρικό πρόσωπο της τελετής ήταν ο ρουγκατσιάρης, που έπρεπε να είναι κατάμαυρος στα χέρια και στο πρόσωπο, να φοράει κουρέλια, μία τεχνητή καμπούρα και μεγάλα κουδούνια. Στα οπίσθιά του κρεμούσαν ένα σκόρδο και μπροστά ένα σύμβολο του ανδρικού οργάνου. Μπροστά του είχε επίσης κρεμασμένη μια σακούλα γεμάτη στάχτη, που τη σκορπούσε για να ανοίγει δρόμο. Άλλα συμβολικά πρόσωπα ήταν η νύφη, αγόρι που το έντυναν με γυναικεία ρούχα, τρεις καπεταναραίοι με φουστανέλες, ο γιατρός κ.ά.
 Στα χωριά της Θεσσαλίας και ιδιαίτερα του  νομού Καρδίτσης, το έθιμο διατηρείται σχεδόν αναλλοίωτο έως τις μέρες μας.  Οι νέοι συγκροτούσαν ομάδες, τα κύρια πρόσωπα των οποίων ήταν ο γαμπρός ντυμένος με παραδοσιακή στολή και η νύφη, ένα αγόρι ντυμένο με παραδοσιακή στολή καραγκούνισσας καθώς και η ακολουθία τους, οι αράπηδες, οι οποίοι ήταν οι κυρίως μεταμφιεσμένοι. Φορούσαν στο κεφάλι και στο πρόσωπο μάσκα από δέρμα προβάτου με το τριχωτό μέρος από έξω, δύο πόδια του προβάτου που τα προσάρμοζαν κατά τέτοιον τρόπο ώστε να μοιάζουν με κέρατα, κουδούνια στη μέση, ενώ με στάχτη, που την είχαν βάλει μέσα σε μια κάλτσα, έραιναν όποιον συναντούσαν στον δρόμο. Σε κάθε ομάδα υπήρχε και ένα μικρό παιδί, το ρογκάτσι που οδηγούσε ένα γαϊδουράκι, όπου φορτώνονταν τα κεράσματα των χωρικών. Όλοι κρατούσαν μαγκούρες και γκλίτσες  καθώς το ζευγάρι προχωρούσε, οι αράπηδες έτρεχαν γύρω του, κάνοντας θόρυβο με τα κουδούνια. Βασικό στοιχείο του εθίμου ήταν και η σύγκρουση ανάμεσα στις διάφορες ομάδες ρογκατσαραίων, όταν συναντιόντουσαν. Όποια ομάδα νικούσε την άλλη στη σύγκρουση, την ανάγκαζε να περάσει κάτω από τα διασταυρωμένα σπαθιά του γαμπρού και ενός αράπη.
Τα ρογκάτσια διαλύονταν την ημέρα των Φώτων, όπου ο παπάς φωτίζει. Με το έθιμο αυτό εδιωχναν τα κακά πνεύματα.

Comments

ΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΕΣΤΕΡΑ

To Top